Burnout door je smartphone, zo voorkom je dat
dinsdag 10 april 2012 13:41

Handig hoor, flexibel werken met smartphone en laptop. Maar een keerzijde is er ook: het gevoel altijd alert en bereikbaar te moeten zijn, kan leiden tot een burn-out. Coach Carien Karsten geeft advies.

Lizzie was senior voorlichter bij een vooraanstaande multinational. Ze was altijd bereikbaar en had daar geen enkele moeite mee. Vrienden raakten eraan gewend dat ze 's avonds in de kroeg soms plotseling wegliep als haar baas belde en advies nodig had. Of dat ze het gesprek onderbrak om wat sms'jes met collega's uit te wisselen. Haar vriend had er meer moeite mee en dreigde wel eens haar smartphone in het water te gooien. 
Lizzie vond dat onzin. Zo vaak werd ze toch niet gebeld? Ze dacht er geen last van te hebben, ook al voelde ze zich soms opgejaagd, angstig, te verantwoordelijk en altijd maar bezig. Tegelijkertijd vond ze haar werk interessant en uitdagend, dus die gevolgen nam ze op de koop toe. Ze wilde niets missen en overal bij betrokken zijn.

Dit veranderde toen ze moeder werd en de telefoontjes bleven komen, ook op de momenten dat haar zoon 's avonds in de kinderstoel - moe en hongerig van de crèche - zat te gillen om zijn maaltijd. Ze nam altijd op. De paar keer per week dat ze na haar werk haar zoon ophaalde, met hem at en hem naar bed bracht, leverden haar uiteindelijk zoveel stress op dat ze ontslag nam. Vrij gemakkelijk vond ze een nieuwe functie, maar tot haar verbazing viel ze binnen een paar maanden uit vanwege uitputting, concentratieproblemen en vergeetachtigheid. Het lukte haar niet meer meerdere dingen tegelijk te doen. Terugkijkend vermoedt ze dat ze sluipenderwijs overbelast raakte en dat haar onvermogen om in haar vorige baan het werk met de zorg voor haar kind te combineren, al een symptoom was van die overbelasting. Het jarenlang continu alert en beschikbaar zijn, had haar uiteindelijk de das om gedaan. 

Schuldgevoel als de smartphone uitstaat

De opkomst van smartphones en laptops hebben flexibel- altijd en overal - werken veel makkelijker gemaakt. Dat scheelt reistijd en is handig voor bijvoorbeeld drukke jonge ouders die voortaan een deel van het werk kunnen doen als de kinderen in bed liggen. 
Maar steeds meer mensen merken nu dat ze niet meer zonder hun smartphone kunnen. Ze vinden dat ze te vaak hun mail checken en dat ze niet goed kunnen focussen. Ze piekeren veel, kunnen hun hoofd niet stilzetten. En als ze hun telefoon uitzetten, worden ze geplaagd door een vaag schuldgevoel, een gevoel van controleverlies dat pas oplost als ze weer online zijn.

Dat is niet alleen maar een druk die ze zichzelf opleggen. Continue bereikbaarheid wordt steeds meer de norm. Werknemers hoeven lekker flexibel niet meer allemaal op de dezelfde uren te werken, maar dat geeft ze in de praktijk het gevoel dat ze voortaan altijd beschikbaar moeten zijn voor hun werk. 
Want als je om elf uur 's avonds nog een sms'je krijgt van je leidinggevende, is het moeilijk om te zeggen: wacht maar tot morgen, ik ben nu vrij. Natuurlijk staat het je baas vrij je te mailen wanneer hij wil, hij eist niet dat je onmiddellijk antwoordt, maar zo voel je dat wel. Zo dringt het werk meer hun privéleven binnen dan andersom en verstoort het een gezonde balans.

Einde aan de altijd-online-cultuur

Sommige grote bedrijven, zoals Volkswagen en de Boston Consulting Group, nemen nu maatregelen omdat ze een toename van burn-out-klachten vermoeden door die verhoogde staat van alertheid van hun werknemers.
Zonder hulp en medewerking van werkgevers en collega's is zo'n altijd-online-cultuur ook moeilijk aan te pakken, schrijft professor Leslie Perlow in het binnenkort te verschijnen Sleeping with your Smartphone. Zij beschrijft een experiment dat begon in één team van de Boston Consulting Group en in meer dan negenhonderd teams in dertig landen werd overgenomen. Deze teams maakten een einde aan de non-stop-werkweken, door kleine veranderingen door te voeren, zoals offline avonden. Belangrijk was een collectief doel te stellen, een open dialoog daarover te voeren en steun te krijgen van het management. 
Bedrijven kunnen in hun social media beleid aandacht besteden aan ‘altijd aan'-werken en teams stimuleren om te bespreken hoe ze grenzen aan hun eigen bereikbaarheid kunnen stellen. Belangrijk is te beginnen met kleine, haalbare doelen, waarin iedereen zich kan vinden. 
 
Ook 24 uur per dag bereikbaar? Voorkom een burn-out door...
  1. ... minstens twee avonden per week de smartphone uit te zetten en leuke dingen te doen
  2. ... onder het eten de smartphone weg te leggen en te proeven wat je eet
  3. ... op vaste tijden per dag je mail te checken
  4. ... weekendjes weg te plannen en de smartphone thuis te laten
  5. ... je niet onder druk te laten zetten door vermeende verwachtingen van je leidinggevende of je collega, maar deze bespreekbaar te maken en erover te onderhandelen
  6. ... er in je werk een gezamenlijk proces van te maken om meer productief en creatief te zijn zonder altijd bereikbaar te zijn
  7. ...je niet fatalistisch op te stellen als slaaf van je smartphone.

Bron: www.intermediair.nl
5 april 2012