Als verwachtingen niet uitkomen kan dat tot schaamte leiden. Als er bij u sprake is van ‘burn-out’, ontstaat er vaak enorme schaamte over uzelf en over de situatie waarin u beland bent.

Voorheen kon u alles en nu hebt u het niet meer in de hand. U hebt geen controle meer en dat is zwak.

Neem Wilma. Ze wilde overal perfect in zijn en eiste daarom heel veel van zichzelf. Toen dat niet lukte, sprak ze over de ‘schaamte van het mislukken’. Er zijn een heleboel vrouwen als Wilma. Ze willen carrière maken, een perfecte echtgenote en een goede moeder zijn, zich profileren als een perfecte vriendin en een voortreffelijke huisvrouw, slank zijn, gezond eten, veel sporten, een volmaakt, perfect uiterlijk hebben enzovoort. 
Of Jan. Hij had veel bereikt en voelde zich zeer geslaagd in het leven, totdat hij instortte. ‘Ik schaam me, want ik verlies mijn aanzien,’ zei hij. Jan heeft altijd hard gewerkt, bekleedde een hoge functie en verdiende veel geld. Alles ging voor de wind, totdat hij burn-out geraakte.

Verkeerde signalen

Door schaamte ontstaat er vaak vermijdingsgedrag naar anderen en dat zorgt weer voor onbegrip en eenzaamheid. Er wordt niet vrijuit gesproken over hoe het werkelijk gaat en wat er echt vanbinnen speelt. De ander vertrouwt op die mooie woorden en kan aan de buitenkant niet zien of de waarheid wordt gesproken. Door schaamte is eerlijkheid en openheid naar anderen erg lastig. U geeft daarmee zelfs verkeerde signalen af aan uw omgeving en staat uw herstel in de weg. 
Schaamte ontstaat door de eigen diepliggende overtuigingen en het verwachtingspatroon naar anderen. Iemand met burn-out heeft irreële verwachtingen en eisen aan zichzelf gesteld. Schaamte ontstaat als u vindt dat bepaalde houdingen of gedragingen niet acceptabel zijn voor anderen. U gaat nog meer eisen stellen aan uzelf.

Feitjes over burn-out en schaamte

• Schaamte is een onaangename psychosociale emotie, ontstaan uit angst om anderen te misprijzen of om er niet bij te horen. Met anderen woorden: angst voor afkeuring of afwijzing van de ander.

• Schaamte wordt veroorzaakt door de persoonlijke zienswijze en verwachtingen die worden gesteld. Of anders gezegd: er wordt geprobeerd te voldoen aan verwachtingen waarvan u denkt dat de ander ze van u heeft. 
Daarmee zet u uzelf op de tweede plaats en de ander op de eerste plaats. U gaat dus voorbij aan uw behoeften.

• Schaamtegevoel hoort bij een burn-outsituatie, want het is gekoppeld aan het feit dat u hoge eisen aan uzelf stelt: perfectionisme en hard werken. Dit zijn persoonlijkheidskenmerken van mensen met een burn-out.

• Daarnaast is schaamte een sterk cultureel bepaald fenomeen. Bovenstaande eisen die worden gesteld, zijn eisen die in onze cultuur erg gewaardeerd en gestimuleerd worden.

Schaamtegevoel

Kortom: een burn-out en schaamtegevoelens horen bij elkaar. Ze liggen in elkaars verlengde en zijn gekoppeld aan een eigen opgelegd verwachtingspatroon. Het helpt als u bij een burn-out kijkt naar waar uw schaamtegevoel vandaan komt en wat u van uzelf niet acceptabel vindt

Bron: Managementboek.nl